Wolumen transportu towarów na Ukrainie rośnie z roku na rok. Kierowcy wkraczają na nowe obszary i sektory, a przedsiębiorcy rejestrują coraz więcej firm logistycznych. Jednak wraz z tym rozwojem rosną również wymagania dotyczące transportu i dokumentacji. W tym artykule przyjrzymy się kluczowym aspektom rynku i legalnemu prowadzeniu tej działalności.
Czym jest licencja na przewóz towarów i kto jej potrzebuje?
Wielu kierowców zastanawia się, czy licencja jest wymagana do przewozu towarów drogą lądową. Zależy to od czasu i warunków, dlatego przyjrzyjmy się temu zagadnieniu z każdej strony.
Licencja na przewóz towarów to oficjalny dokument uprawniający do wykonywania komercyjnego transportu drogowego. Licencja potwierdza, że przewoźnik przestrzega przepisów bezpieczeństwa, a pojazd spełnia wymagania techniczne.
Aby uzyskać licencję na przewóz osób, kierowca musi posiadać:
- prawo jazdy kategorii C, C1, CE, C1E;
- co najmniej roczne doświadczenie w transporcie krajowym;
- pojazd własny lub leasingowany;
- Zaświadczenie lekarskie (formularz nr 083/o).
Grzywna za brak tego dokumentu wynosi od 17 000 do 34 000 UAH. Za ponowne wykroczenie grzywna wynosi od 34 000 do 85 000 UAH. Naruszenia skutkują również zatrzymaniem pojazdu i zakazem prowadzenia działalności.
Licencję na przewóz ładunków wydaje Państwowa Służba Bezpieczeństwa Transportu Ukrainy (Ukrtransbezpeka). Okres rozpatrywania wniosku wynosi zazwyczaj od 3 do 10 dni roboczych.
Złożenie wniosku o licencję na przewóz i jej uzyskanie możliwe jest wyłącznie za pośrednictwem systemu elektronicznego „Shlyach”. Przepisy te obowiązują od kwietnia 2022 r.
Czy licencja jest wymagana do przewozu ładunków w transporcie krajowym na Ukrainie?
Zasadniczo licencja na przewóz ładunków w transporcie krajowym nie jest wymagana. Istnieją jednak wyjątki.
Licencja na przewóz ładunków na Ukrainie jest wymagana w przypadku:
- przewozów komercyjnych na podstawie umowy;
- przewozów towarów niebezpiecznych i odpadów;
- Dostawy na zlecenie, na podstawie faktur;
- Przewóz towarów przez firmę posiadającą własne usługi logistyczne dla klientów (na podstawie umowy).
Jak ustalić, czy wymagana jest licencja na przewóz towarów? Jeśli dostawa ma charakter komercyjny, czyli jest odpłatna, wymagany jest dokument.
Na przykład, jeśli firma lub jednoosobowa działalność gospodarcza (jednoosobowy przedsiębiorca) przewozi własne ładunki własnym transportem, nie jest to uznawane za działalność gospodarczą, a jedynie za operację dostawczą (przedsiębiorca może po prostu dostarczać produkty między własnymi magazynami). W takim przypadku zezwolenie nie jest wymagane.
Pracownicy zatrudnieni mogą działać bez licencji, o ile działają na podstawie certyfikatu pracodawcy. W takim przypadku rejestracja jako jednoosobowa działalność gospodarcza (jednoosobowy przedsiębiorca) nie jest wymagana. Jeśli przewoźnik prowadzi działalność na własny rachunek, wymagana jest rejestracja licencji na przewóz towarów.
Licencja na międzynarodowy przewóz towarów
Aby uzyskać licencję na krajowy przewóz towarów, wystarczy złożyć uproszczony zestaw dokumentów, który omówimy poniżej. Nie jest to jednak możliwe w przypadku licencji na międzynarodowy przewóz towarów; wymagana jest pełna lista dokumentów.
Dokumenty wymagane do uzyskania licencji na międzynarodowy przewóz rzeczy:
- wniosek;
- wyciąg z Jednolitego Rejestru Państwowego (potwierdza rejestrację działalności gospodarczej lub jednoosobowej działalności gospodarczej);
- kopie dowodów rejestracyjnych pojazdów;
- kopie prawa jazdy kategorii C/CE;
- dokumenty potwierdzające własność lub leasing pojazdu;
- potwierdzenie uiszczenia opłaty administracyjnej;
- obowiązkowa polisa OC posiadaczy pojazdów mechanicznych (OSAGO);
- polisa ubezpieczeniowa CMR;
- umowa o konserwację i naprawę pojazdu;
- umowa najmu lub akt własności powierzchni biurowej/parkingu;
- zarządzenie o wyznaczeniu osoby odpowiedzialnej za stan techniczny i bezpieczeństwo ruchu;
- międzynarodowe prawa jazdy (IDP);
- protokół kalibracji tachografu;
- certyfikat bezpieczeństwa ekologicznego pojazdu (minimum Euro 3, najlepiej Euro 5/6);
- świadectwo homologacji pojazdu do transportu międzynarodowego;
- dokumenty potwierdzające bazę materialno-techniczną (umowy parkingowe, naprawcze i konserwacyjne).
Podczas gdy obowiązkowe ubezpieczenie OC posiadacza pojazdu (OSTPV) jest odpowiednie dla transportu krajowego, w transporcie międzynarodowym wymagane jest jedynie obowiązkowe ubezpieczenie OC posiadacza pojazdu (OSTPV) + CMR.
Licencja na przewóz towarów niebezpiecznych
Towary niebezpieczne to substancje lub przedmioty, których transport może spowodować wybuchy, pożary, uszkodzenia pojazdów lub szkody w środowisku. Dlatego wymagają one specjalnych zezwoleń i warunków dostawy.
Licencja na przewóz towarów niebezpiecznych jest wymagana, nawet jeśli przewóz jest krajowy i niekomercyjny, ale na użytek własny.
Dodatkowe dokumenty (oprócz pełnego pakietu) wymagane do uzyskania licencji na przewóz towarów niebezpiecznych:
- Świadectwo zezwolenia na przewóz towarów niebezpiecznych (świadectwo ADR dla pojazdów);
- Świadectwo szkolenia kierowców (świadectwo szkolenia ADR);
- Instrukcje postępowania w razie wypadku/awarii;
- Świadectwo zezwolenia na przewóz towarów niebezpiecznych (ADR).
- ADR to Międzynarodowa Konwencja dotycząca Przewozu Drogowego Towarów Niebezpiecznych. Towary niebezpieczne klasyfikuje się
- według 9 klas zagrożenia zgodnie z normami międzynarodowymi.
- Obowiązują przepisy ujednolicone i krajowe.
Jak uzyskać licencję na przewóz towarów: krok po kroku
W stanie wojennym obowiązuje uproszczona procedura składania dokumentów. Dotyczy ona transportu krajowego, osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą z jednym lub dwoma pojazdami oraz osób prawnych.
Aby uzyskać licencję na przewóz towarów w trybie uproszczonym dla osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą i osób prawnych, należy zgromadzić minimalny zestaw dokumentów:
- wniosek;
- dowód rejestracyjny lub wyciąg z Jednolitego Państwowego Rejestru Przedsiębiorstw i Organizacji;
- kopia dowodu rejestracyjnego pojazdu;
- dokument potwierdzający własność lub leasing pojazdu;
- potwierdzenie wpłaty;
- polisa ubezpieczeniowa;
- kopia prawa jazdy.
Ważne wyjaśnienie: chociaż dokumenty są wydawane na podstawie uproszczonej listy, należy posiadać pełną listę dokumentów „w rezerwie”. Chociaż dokumenty te nie muszą być składane po uzyskaniu zezwolenia, mogą zostać poddane kontroli po jego wydaniu.
Pełny formularz licencji na przewóz towarów jest wymagany w przypadku:
- transportu międzynarodowego;
- przewozu towarów niebezpiecznych (ADR);
- Średnie i duże firmy posiadające wiele pojazdów i pracowników.
Ukrtransbezpeka ma prawo zażądać lub zweryfikować obecność umów i certyfikatów. Nieprzedstawienie dokumentów podczas kontroli grozi unieważnieniem.
Pełen pakiet dokumentów musi również obejmować:
- umowę o konserwację i naprawę pojazdu;
- umowę najmu lokalu lub parkingu;
- certyfikat bezpieczeństwa ekologicznego pojazdu;
- protokół kalibracji tachografu (zwłaszcza jeśli pojazd ma masę całkowitą powyżej 3,5 tony);
- zarządzenie o wyznaczeniu osoby odpowiedzialnej za bezpieczeństwo ruchu drogowego;
- dokumentację materiałowo-techniczną (przechowywaną wyłącznie przez przewoźnika);
- instrukcje dotyczące bezpieczeństwa ruchu drogowego, umowy o pracę.
O ile osoba prowadząca działalność gospodarczą może samodzielnie wyznaczyć osobę odpowiedzialną za bezpieczeństwo, osoba prawna musi wyznaczyć taką osobę zarządzeniem. Umowa najmu powierzchni biurowej jest obowiązkowa dla osób prawnych, ale opcjonalna dla osób prowadzących działalność gospodarczą. Jedyna różnica dotyczy organizacji wewnętrznej: osoba prawna ma bardziej formalne obowiązki, ale nie musi ich od razu składać.
Międzynarodowa licencja transportowa: Cena. Uzyskanie lub przedłużenie licencji kosztuje jeden minimalny próg utrzymania dla osób pełnosprawnych w momencie podejmowania decyzji. W 2025 roku kwota ta wynosi 3028 UAH. Do tej kwoty należy doliczyć opłaty sądowe.
Wniosek: Czy potrzebujesz licencji i jak uniknąć grzywien?
Licencja jest niezbędna w transporcie międzynarodowym, transporcie towarów niebezpiecznych i odpadów oraz w działalności komercyjnej. Mówiąc prościej, jeśli świadczysz usługi transportowe innym klientom i otrzymujesz za nie wynagrodzenie, ważna licencja jest niezbędna. Posiadanie licencji ochroni Cię przed inspektorami i kontrolami. Lepiej poświęcić czas na wcześniejsze przygotowanie dokumentów niż tracić go na korygowanie naruszeń i płacenie grzywien później.
