Warunki dostawy to najważniejszy aspekt negocjacji handlowych. Można przecież zawrzeć korzystną umowę, ale wybierając niewłaściwą metodę dostawy, można ponieść straty i otrzymać całkowicie nieopłacalną ofertę. Jak poruszać się po różnych metodach dostawy i którą wybrać – pomogą w tym takie pojęcia jak EXW Incoterms 2020 i ex-works.
Czym jest EXW (Ex Works)?
W 2020 roku Międzynarodowa Izba Handlowa (ICH) przyjęła zasady handlu międzynarodowego. Ich ogólna nazwa to Incoterms 2020 exw.
Incoterms 2020 to kluczowy element handlu krajowego i międzynarodowego, który definiuje „reguły gry” dla wszystkich uczestników procesu. Pomaga to uniknąć większości nieporozumień.
W sumie w oficjalnych regułach Incoterms 2020 zatwierdzono 11 warunków transportu. Są one oznaczone trzyliterowymi skrótami. Warunki dostawy Incoterms 2020 różnią się w zależności od rodzaju transportu i podziału odpowiedzialności. Na przykład, istnieją FAS i FOB dla transportu wodnego, a CPT i CIP są odpowiednie dla każdego rodzaju transportu.
Jedną z najpopularniejszych metod dostawy w ramach Incoterms 2020 jest EXW. Opowiemy o niej więcej.
EXW Incoterms 2020: główne warunki dostawy
Jeśli wyjaśnimy warunki EXW prostymi słowami, brzmiałoby to następująco: sprzedawca wywiązuje się ze swoich zobowiązań w minimalnym zakresie, a kupujący w maksymalnym.
Aby lepiej zrozumieć te warunki, warto wiedzieć, jak nazywa się również EXW:
- EXW to oficjalny skrót.
- EX Works to pełna nazwa w języku angielskim.
- Franko-zavod to ukraińskie tłumaczenie terminów EXW i EX Works.
Warunki dostawy EXW: kupujący bierze na siebie większość odpowiedzialności za prawidłowy transport i odbiór ładunku. Wszelkie ryzyko, koszty i odpowiedzialność są przypisane do niego. Sprzedawca musi jedynie zapakować towar i powiadomić o jego gotowości.
Co musi zostać określone w umowie EXW (ex works):
- miejsce dostawy towaru;
- dokładne miejsce przeznaczenia;
- opis towaru;
- warunki dostawy;
- warunki płatności;
- przeniesienie ryzyka i praw własności;
- odpowiedzialność za straty;
- rozstrzyganie sporów.
Jeżeli sprzedawca przekazuje towar nie do swojej siedziby (nie do magazynu EXW dostawcy), lecz do innego uzgodnionego miejsca, będzie to nazywane dostawą z magazynu, a nie z zakładu. Opcja ta pojawia się wyłącznie za zgodą stron. Dostawa z magazynu jest stosowana głównie w dostawach krajowych i nie posiada oficjalnego statusu międzynarodowych Incoterms.
Jak wygląda dostawa na warunkach Ex Works?
Warunki dostawy EXW Incoterms 2020 jasno określają odpowiedzialność za transport towarów.
Obowiązki sprzedawcy w ramach EXW Incoterms:
- wyprodukowanie towaru w uzgodnionej ilości;
- opakowanie;
- oznakowanie;
- poinformowanie klienta o gotowości towaru do wysyłki i transportu;
- udostępnienie ładunku i dokumentacji niezbędnej do eksportu/importu (może to być faktura i certyfikaty zgodności lub jakości);
- przekazanie towaru w określonym terminie.
Obowiązki kupującego w ramach EXW Works:
- załadunek towaru na własny lub wynajęty transport;
- opłata za załadunek i rozładunek;
- opłata za dokumenty celne eksportowe/importowe;
- ubezpieczenie (jeśli jest wymagane);
- opłata za koszty transportu i dostawy do miejsca przeznaczenia.
Warunki dostawy EXW określają jedynie umowy handlowe, a nie procedury prawne. Sama umowa ma moc prawną.
Zalety i wady EXW
Można z całą pewnością stwierdzić, że obowiązki stron w ramach EXW nie są równoważne. Nie oznacza to jednak, że kupujący nie korzysta z EXW Incoterms 2020. Ma on na przykład możliwość zakupu towarów od kilku dostawców, połączenia ich w jedną przesyłkę i tym samym zaoszczędzenia na dostawie EXW. Towary można również połączyć w jeden eksport, oszczędzając czas na odprawie celnej.
Zalety EXW:
- kupujący ma pełną kontrolę nad towarem i jego transportem;
- jasno określone zakresy odpowiedzialności w ramach umowy;
- przejrzystość wszystkich cen i kosztów.
Wady EXW Works:
- kupujący ponosi wszelkie ryzyko (w przypadku utraty lub uszkodzenia towaru);
- kupujący musi koordynować wszystkie etapy transportu, co jest dość energochłonne;
- wszystkie koszty związane z dokumentacją pokrywa kupujący (deklaracje celne, ubezpieczenie).
Sprzedawca może mieć trudności z odprawą celną w innych krajach, zwłaszcza w UE, a Incoterms 2020 EXW zwalnia go z tego kłopotu.
Przykłady zastosowania EXW
Dostawa EXW jest odpowiednia dla doświadczonych firm importowo-eksportowych, które od dawna współpracują ze sprawdzonymi firmami logistycznymi. Ex-works jest również korzystny dla małych producentów, którzy sprzedają swoje towary i nie mają doświadczenia w transporcie międzynarodowym. Na przykład: ukraiński rolnik sprzedaje zboże zagranicznemu handlowi. On po prostu umieszcza torby w magazynie, a sprzedawca organizuje resztę. Będzie to jeszcze szybsze i łatwiejsze w przypadku, gdy duży zagraniczny nabywca posiada własną firmę logistyczną na Ukrainie. Wtedy dostawa EXW jest korzystna dla kupującego i pozwala mu kontrolować koszty.
Przykłady krótkich sformułowań w umowie EXW:
- Sprzedawca oddaje towar do dyspozycji kupującego w wyznaczonym miejscu w uzgodnionym terminie. Wszelkie ryzyko i koszty po jej zakończeniu.
- Sprzedawca pomaga w załadunku towaru bez dodatkowych kosztów.
- Płatność jest dokonywana przelewem bankowym na konto sprzedającego w ciągu trzech dni od wystawienia faktury.
- Sprzedawca nie jest zobowiązany do przeprowadzania odprawy celnej eksportowej, ale na prośbę kupującego dostarcza niezbędne dokumenty i służy pomocą doradczą.
- Sprzedawca powiadamia o gotowości towaru do eksportu na trzy dni przed datą dostawy.
Przykład dostawy na warunkach EXW: Rolnik z obwodu winnickiego sprzedaje zboże handlowcowi w Holandii. Rolnik nie ma doświadczenia w eksporcie i nie może go sam zorganizować. Handlarz wysyła swojego przewoźnika, który odbiera zboże z magazynu rolnika. Wszelkie koszty transportu, odprawy celnej i ubezpieczenia ponosi handlowiec.
Wnioski
Warunki EXW są uważane za jedne z najprostszych warunków dostawy dla sprzedawcy, ale nakładają na kupującego poważne obowiązki, ponieważ musi on kontrolować dostawę od początku do końca. Samodzielne zorganizowanie tak wieloetapowego procesu – od niezawodnego pakowania po komunikację z przewoźnikami – jest dość trudne. Aby nie tracić na to czasu i skupić się na procesach biznesowych, lepiej skontaktować się z firmami logistycznymi. Mają one już wdrożony system transportowy, będą w stanie obliczyć koszty i optymalną trasę. Aby bezbłędnie wystawić dokumenty eksportowo-importowe i bezproblemowo przejść odprawę celną – polecamy skorzystanie z usług agentów celnych.
Profesjonaliści zrobią wszystko szybko i sprawnie, a co najważniejsze – za klienta, oszczędzając mu niepotrzebnych kłopotów.
