Znaczenie frachtu dla biznesu rośnie wykładniczo z każdym rokiem. Ten system transportowy wpływa na zyski i ceny na całym świecie.
Fracht nadal będzie kluczowym elementem globalnej logistyki, dlatego ważne jest zrozumienie wszystkich jego odmian i niuansów.
Czym jest fracht w logistyce?
Fracht to, mówiąc najprościej, zapłata za przewóz ładunku, przekazywana przewoźnikowi lub właścicielowi wynajętego pojazdu. Zatem jest to zasadniczo koszt transportu.
Fracht to złożony proces, który obejmuje nie tylko dostawę do miejsca przeznaczenia, ale także umowę dotyczącą warunków transportu, rozładunku, załadunku, magazynowania itp.
Co obejmuje fracht:
- Opłaty frachtowe;
- Dopłaty paliwowe;
- Opłaty portowe/terminalowe;
- Koszty spedycji;
- Ubezpieczenie (czasami osobno);
- Załadunek i rozładunek;
- Dodatkowe usługi logistyczne.
W zależności od kontekstu, fracht może również odnosić się do umowy o dostawę lub samego procesu transportu. Rodzaje przewozów
Przewóz towarów może mieć charakter krajowy, międzyregionalny lub międzynarodowy. Nie ma potrzeby czarterowania całego statku lub pojazdu; może to być tylko jego część lub przestrzeń w kontenerze.
Przewóz kontenerowy jest najpopularniejszą opcją wśród innych rodzajów tego systemu transportu. W przypadku dużych przesyłek towarów jest to najtańsza i najszybsza metoda dostawy.
Jakie są różnice między transportem drogowym, morskim i lotniczym?
Chociaż termin ten jest najczęściej używany i kojarzony z transportem morskim, fracht jest w rzeczywistości używany również w odniesieniu do innych rodzajów transportu.
Przewóz ciężarowy to wynajem ciężarówki lub jej części do transportu na podstawie umowy. Pełny ładunek ciężarówki nazywa się FTL (Full Truck Load), a częściowy ładunek ciężarówki nazywa się LTL (Less Than Truck Load). Dostawa ciężarówką umożliwia dostawę „od drzwi do drzwi”.
Przewóz kolejowy to wynagrodzenie pieniężne wypłacane przewoźnikowi za korzystanie z jego taboru kolejowego do transportu dużych przesyłek towarów. Najczęściej jest ono obliczane w oparciu o stawkę za wagon i tonokilometr.
Istnieje również fracht lotniczy, który jest przydatny w przypadku pilnych dostaw i drogich towarów.
Fracht morski ma dodatkowe podtypy:
- czarter rejsowy – czarter na konkretny ładunek lub rejs;
- czarter czasowy – statek z załogą;
- czarter rejsowy – statek na jeden rejs;
- czarter bez załogi (demis) – statek bez załogi;
- czarter slotowy – czarter obejmujący tylko miejsce (slot) na statku kontenerowym;
- czarter dzienny – czarter z płatnością za dzień użytkowania.
Czarter statku może być realizowany jednorazowo (czarter) lub regularnie (liniowy).
Zalety i wady
Nie ma idealnej metody dostawy w logistyce, dlatego ważne jest, aby jasno zrozumieć swoje priorytety i konkretne cele.
Zalety frachtu:
- Niski koszt dużych przesyłek (zwłaszcza frachtu morskiego);
- Szeroki wybór środków transportu;
- Wysoki poziom bezpieczeństwa;
- Stabilność dzięki długoterminowym umowom.
Chociaż fracht oferuje wszechstronność i szybkość, ten system dostaw ma również pewne wady.
Wady:
- Czas dostawy może ulec wydłużeniu;
- Na koszty znacząco wpływają ceny paliw i sezonowość;
- Zrozumienie niuansów logistycznych i prawnych jest niezbędne;
- Wahania stawek;
- Możliwe dopłaty i opłaty dodatkowe.
Opłaty frachtowe mogą być ustalone na podstawie stałej stawki frachtowej lub naliczane za jednostkę, tonę, metr sześcienny itp. Mogą jednak ulegać zmianom w trakcie dostawy, co może skutkować przekroczeniem limitu.
Możliwe dodatkowe opłaty frachtowe:
- BAF – w przypadku zmiany cen paliw;
- CAF – rekompensata strat wynikających z wahań kursów walut;
- DOCS – opłata za przetwarzanie dokumentów transportowych w porcie;
- ubezpieczenie ładunku;
- koszty magazynowania.
Fracht bezpośredni – jeden pojazd na jedną przesyłkę – jest również droższy. Można jednak skorzystać z opcji ładunków konsolidowanych – małe przesyłki od różnych klientów są łączone w jednym pojeździe.
Zalety transportu bezpośredniego:
- krótszy czas przewozu;
- brak konieczności przeładunku i rozładunku towarów w punktach pośrednich;
- mniejsze ryzyko uszkodzenia produktu;
- niższe koszty w przypadku dużych przesyłek;
- lepsze warunki w przypadku dużych wolumenów.
Transport bezpośredni pozwala na większy wpływ na logistykę i bezpośrednią komunikację z przewoźnikiem, co jest często istotne dla producentów, branży FMCG i e-commerce.
Co obejmuje koszt transportu i od jakich czynników zależy?
W handlu globalnym zmiany stawek frachtowych mogą znacząco wpłynąć na ceny towarów. Niektóre firmy prowadzą nawet własne analizy stawek, aby przewidywać koszty i ryzyko.
Czynniki wpływające na koszty transportu:
- Geografia transportu;
- Rodzaj pojazdu;
- Waga, objętość i ilość przewożonej zawartości;
- Charakterystyka i rodzaj ładunku (masowy, płynny, niebezpieczny, ponadgabarytowy, chłodniczy);
- Sezonowość i popyt;
- Dodatkowe usługi związane z pakowaniem, załadunkiem i rozładunkiem.
Sprzedawca nie zawsze pokrywa koszty transportu. Warunki te są zazwyczaj określone w umowie.
Zgodnie z Incoterms – międzynarodowymi, uznanymi regułami handlu międzynarodowego.
Przykłady Incoterms:
- DPU – sprzedawca dostarcza i rozładowuje towar;
- DDP – sprzedawca ponosi maksymalne zobowiązania, w tym cło;
- FOB – sprzedawca ładuje towar na statek, po czym ryzyko przechodzi na kupującego, który go czarteruje.
Te reguły są niezbędne do zrozumienia, na jakim etapie przechodzi odpowiedzialność za integralność i dostawę towaru.
Jakie dokumenty są potrzebne do przetworzenia przesyłki?
Istnieją uniwersalne i podstawowe dokumenty wymagane dla każdego rodzaju transportu. Należą do nich specyfikacja pakowania, faktura i list przewozowy. Pozostałe dokumenty są specyficzne i zależą od rodzaju transportu.
Jakie dokumenty są potrzebne:
- w przypadku czarteru statku: konosament, umowa przewozu, dokumenty portowe i rozliczenie czasu pracy statku;
- w przypadku transportu drogowego: umowa spedycji i list przewozowy CMR (obowiązkowo);
- w przypadku transportu lotniczego kluczowy jest lotniczy list przewozowy (AWB);
- w przypadku przewozów kolejowych: list przewozowy CIM lub SMGS (w zależności od kraju nadania).
Lista dokumentów znacznie się wydłuża, jeśli ładunek jest klasyfikowany jako niebezpieczny. W takim przypadku wymagane są liczne licencje, pozwolenia i zezwolenia.
Dlaczego dla firm korzystne jest zamawianie przewozu za pośrednictwem firmy logistycznej?
Organizacja przewozu to złożony proces dla niedoświadczonych właścicieli ładunków. Błędy łatwo popełnić nawet na etapie formalności, komunikacji ze spedytorami oraz właścicielami statków i innych pojazdów.
Przewozy międzynarodowe wymagają kontroli nad procesem logistycznym, co stanowi problem dla wielu firm, ponieważ jest czasochłonne i wymaga zaangażowania personelu. Dlatego większość firm woli uwolnić się od konieczności zarządzania każdym etapem dostawy, powierzając to firmom transportowym i logistycznym. Profesjonaliści zawsze wiedzą, jakie dokumenty są wymagane i które trasy są najszybsze i najtańsze.
Jakie funkcje wykonują logistycy w imieniu klienta:
- negocjacje;
- rezerwacja powierzchni;
- zarządzanie obiegiem dokumentów;
- monitorowanie ładunków;
- nadzór nad załadunkiem i rozładunkiem;
- Odprawa celna (w razie potrzeby).
Lista obowiązków firm logistycznych jest długa. Krótko mówiąc, klient otrzymuje kompleksową usługę z minimalną ingerencją. Otrzymuje tylko dostarczony towar – bezpiecznie, niezawodnie, na czas i jeszcze szybciej.
